امروز سه شنبه 6 آبان 1399

قد دختران و شروع عادت ماهیانه

دوشنبه 14 بهمن 1398
5 دقیقه مطالعه
قد دختران و شروع عادت ماهیانه

قد در دختران تحت تاثیر مستقیم ترشح هورمون رشد و هورمون جنسی استروژن است. هورمون رشد باعث افزایش رشد مخصوصا در استخوانها و غضروف هاست اما هورمون استروژن باعث کاهش رشد طولی استخوانی و بسته شدن مرکز رشد استخوان می شود.

بر مبنای همین موضوع است که بعد از شروع عادت ماهیانه و ترشح هورمون استروژن، رشد دختران بسیار کم شده و گاها متوقف میشود. میانگین رشد قدی دختران پس از شروع عادت ماهیانه، ۶ سانتی متر است. طول مدت رشد قدی پسرها طولانی تر از دختران است. آنها مشکل ترشح هورمون استروژن را ندارند و به همین دلیل مرد ها قد بلند تر می شوند.


رشد قد در پسران و دختران

اوج رشد قدی دختران در حدود سن ۱۰ تا ۱۱ سالگی اتفاق می افتد. این جهش رشد در پسران دو سال بعد از این سن اتفاق می افتد. یک سال قبل از شروع عادت ماهیانه، رشد قدی دختران بسیار چشمگیر است. در بعضی از مواقع به دو برابر حالت اولیه میرسد. در این مقاله سعی می‌کنیم عواملی را که در این شرایط کمک می کند تا دختران بتوانند به قد ایده آل خود برساند را بررسی کنیم.

هرگاه که بلوغ جنسی زودتر رخ بدهد، باعث می شود مرکز رشد استخوانی بسته شود و زنان قد کوتاه شوند. رشد قدی در دختران پس از بلوغ تا ۲۰ سالگی ممکن است به مقدار کمی (حدودا تا 6 سانتی متر) ادامه پیدا کند و بعد متوقف میشود.




افزایش قد و تبلیغات دروغین

امروزه تبلیغات زیادی چه در کشور ما و چه در سرتاسر دنیا برای افزایش قد وجود دارد اما از آنجایی که پس از دوران بلوغ مرکز رشد استخوانی یا اپیفیز استخوان های بلند بسته می‌شود این تبلیغات دروغین است! عده ای سودجو می‌خواهند با وعده های دروغین جیبهای خود را پر کرده و در کنار آن آسیب‌های جدی به بدن جوانان وارد کنند.

گاهی افراد سودجو با تزریق هورمون ها یا حتی مواد دیگری ترشح استروژن را در بدن دختران متوقف می کنند. این توقف ترشح استروژن زمان بیشتری را به آنها می‌دهد برای اضافه کردن‌قد. این نکته هنوز از لحاظ علمی بررسی و اثبات نشده است و ممکن است که استفاده از این هورمون ها ضررهای جبران ناپذیری را به بدن وارد کند.

امروزه متوجه شده‌اند خوردن مکمل ها بدون تجویز و راهنمای پزشک می تواند برای بدن ضرر داشته باشد و توصیه می شود مصرف تمام مواد ویتامینی و کربوهیدرات ها که به منظور عضله سازی یا افزایش رشد مصرف می‌شود، حتماً با مشورت یک متخصص تغذیه یا پزشک متخصص همراه با آزمایش های دوره ای انجام بگیرد.

خوردن هورمون هایی که توسط افراد شیاد توصیه می‌شود ممکن است صدمات زیادی بر کبد، سیستم عصبی، قلب، کلیه ها و غیره وارد کند. بهتر است که رشد قدی فرزندانمان را از همان کودکی پیگیری کنیم و زیر نظر یک پزشک متخصص اگر نیاز است با مصرف مکمل های توصیه شده، ورزش و درمان های دیگر به رشد قدی او کمک کنیم.


هورمون رشد

هورمون رشد از قسمت جلوی هیپوفیز ترشح شده و وارد خون می شود. این هورمون بر روی استخوان ها اثر گذاشته و باعث رشد طولی آنها و بلندتر شدن قد می شود. این یک عملکرد همیشگی نیست بلکه این هورمون دوره ای ترشح می شود. میزان آن در طول شبانه روز در خون متفاوت است. می توان تحت تاثیر عواملی ترشح این هورمون را بیشتر کرد مانند: خواب کافی و مناسب، ورزش کردن؛ گرسنگی، خوردن غذاهای پروتئینی و .... باعث می شوند هورمون رشد بیشتر ترشح شود.

خاصیتی که هورمون رشد دارد این است که نمیگذارد غلظت گلوکز خون پایین بیاید. و بنابر این انجام ورزش و گرسنگی باعث میشود که هورمون رشد بیشتری ترشح شود. بیشترین مقدار ترشح هورمون رشد وقتی است که شما در خواب عمیقی فرو رفته اید. ترشح این هورمون در دوران کودکی اهمیت بیشتری دارد چون هر چه مقدار این هورمون در دوران کودکی متناسب تر باشد، رشد‌کودک طبیعی تر می شود. البته افزایش بی رویه هورمون رشد در کودکی هم خطرات خود را دارد و می تواند باعث غول پیکری و ژیگانتیسم (بلند قدی غیر طبیعی) شود.

بعد از سنین رشد که صفحات رشد استخوان بسته میشود اگر هورمون رشد به صورت غیرطبیعی افزایش پیدا کند، به طول استخوان اضافه نمی شود اما ممکن است قطر استخوان ها بیشتر شده و درشت هیکلی ناموزونی در قسمت دست و پا  و فک پدید بیاید که به آن آکرومگالی می‌گویند.




علت های کوتاهی قد

طبق بررسی های انجام شده، دو علت مهم برای کوتاهی قد شناسایی شده است: ژنتیک و تاخیر سرشتی در رشد

ژنتیک

کوتاهی قد از پدر و مادر به فرزند می رسد. در این مورد فرزند رشد طبیعی خود را دارد و سن استخوانی او نسبت به سن تقویمی برابر است. سن استخوانی نشان دهنده سن بیولوژیک می باشد. مثلا اگر کودکی ده ساله است و سن استخوانی ۷ ساله داشته باشد نشان دهنده وجود نوعی بیماری در کودک است مانند کم کاری تیروئید، سو تغذیه، کمبود هورمون رشد و غیره. کودکی که از لحاظ ارث و ژنتیک، پدر و مادر کوتاه قدی دارد و سن استخوانی متناسبی دارد روند رشد متناسب با خود را طی می‌کند.

تاخیر سرشتی در رشد

دومین علت، تاخیر سرشتی در رشد است. در این کودک ها از دو سالگی میتوان کوتاه قدی را مشاهده کرد در حالی که پدر و مادر قد کوتاه نیستند. سرعت رشد کودک در طول سال طبیعی است اما سن استخوانی آن عقبتر است. یعنی قد مناسب اما برای سن تقویمی کم است. این کودکان. بلوغ دیررسی دارند.

بجز این دو علت می توان به علت های دیگری هم مانند بیماری مزمن در دوران کودکی، کمبود ویتامین D و کلسیم، سوءتغذیه، بیماری سل، کم خونی و غیره اشاره کرد.


درمان کوتاهی قد

هنگامی که علت کوتاهی قد مشخص شد، طبق آن درمان مناسبی صورت می گیرد. مثلا اگر کم کاری تیروئید باعث کوتاهی قد کودکان شود با مصرف داروهای تیروئید مشکل برطرف شده و کودک به رشد طبیعی خود ادامه می‌دهد. در کم کاری تیروئید ترشح هورمون رشد از غده هیپوفیز کم می شود. در سوء تغذیه هورمون رشد به مقدار کافی ترشح می شود اما نمی تواند اثر خود را بگذارد. در بیماری سلیاک با حذف مواد غذایی پروتئینی، هورمون رشد به خوبی نمی تواند کار کند. با برطرف کردن بیماری می توان به سراغ درمان کوتاهی قد رفت.




درمان با هورمون رشد

امروزه با استفاده از مهندسی ژنتیک هورمون رشد انسانی ساخته می‌شود که قیمت گزافی دارد. این هورمون شبانه به بدن تزریق می شود و دوره طولانی دارد. ممکن است درمان پس از یک تا دو سال قطع شود و ترشح هورمون رشد طبیعی شود. اما درمان با هورمون رشد تنها در صورتی امکان پذیر است که صفحات رشد استخوانی هنوز بسته نشده باشند. هنگامی که صفحات رشد بسته شوند دیگر درمان با هورمون رشد اثری ندارد.

 درمان با هورمون رشد عارضه خاصی را به همراه ندارد. گاهی هم ممکن است از داروهایی استفاده کنند که بلوغ را به عقب می اندازد و همزمان با این داروها از هورمون رشد استفاده شود. یعنی زمان بیشتری را به وجود بیاورند تا هورمون های رشد بتواند اثر خود را بگذارد.


رژیم غذایی سالم

رژیم غذایی سالم مخصوصاً مصرف پروتئین و مواد لبنی و انجام ورزش به طور منظم و مستمر در افزایش قد تاثیر مثبتی دارند. مخصوصا کودکانی که مجبور به استفاده از هورمون رشد میشوند.

کمبود روی: روی بعد از آهن بیشترین نیاز بدن است که نقش های حیاتی دارد و کمبود آن باعث کوتاه قدی، دپرس بودن، مشکلات پوستی، ضعف و غیره می‌شود. در کشور ما یک علت مهم کوتاهی قد کمبود روی در بدن کودکان و نوجوانان است. مصرف گوشت و تخم مرغ، غذاهای دریایی مانند ماهی و میگو، سرشار از روی هستند.

 نان هایی که به شیوه درست تخمیر نشده یا جوش شیرین زیادی دارند: این نان ها مانع از جذب روی و املاح معدنی دیگر می شود و می‌توان آن را یکی از دلایل قد کوتاهی نام برد. در پوسته غلات ماده‌ای به نام فیتات وجود دارد که آن هم نمی گذارد روی جذب شود اما در تخمیر از بین می‌رود. بنابراین نان هایی که به خوبی تخمیر نشوند، بهترین منبع تامین نان روزانه می‌باشند. وجود ویتامین های B12، کلسیمو آهن هم برای رشد قد ضروری هستند.

  
منبع: healthline

برچسب ها

زنان ژنتیک تناسب_اندام عادت_ماهیانه قددختران صفحه_رشد آکرومگالی جهش_رشدقدی هورمون_رشد تاخیرسرشتی سلامت_دختران

این مطلب را به اشتراک بگذارید
۰
۰

دیدگاه شما