امروز چهارشنبه 7 آبان 1399

خطری برای جنین به نام استرس مادر!

جمعه 2 اسفند 1398
5 دقیقه مطالعه
خطری برای جنین به نام استرس مادر!

طبق تحقیقات انجام شده استرس مادر در زمان بارداری، اثرات مخربی را بر روی جنین برجای می گذارد. مادر جوان در بارداری ممکن است استرس های زیادی را به خود وارد کند یا اطرافیان این استرس‌ها را برای او به وجود بیاورند. مسلما هیچکدام نمی دانند که این استرس‌ها با جنین چه می کند و چه اثراتی را در آینده کودک می‌گذارد.

مادری که با عشق و علاقه تمام وسایل نوزاد را تهیه می‌کند، از لباس و کمد گرفته تا ناخنگیر و صندلی مخصوص غذا و غیره. برای آینده او نقشه می کشد و هر روز یک داستان زیبا برای او می سازد. از راه رفتن، از مدرسه رفتن و حتی ازدواج کردنش. اما ممکن است هر کدام از این ها را همراه با یک استرس انجام دهد. مثلاً برای گرفتن گهواره چوبی یا فلزی مدت‌ها با همسرش بحث کرده و ناراحت و عصبی شود. بعضی ها این بحث ها و درگیری ها را مساله خیلی وحشتناکی نمی دانند و می گویند این درگیری های کوچک در همه خانه ها به وجود می‌آید و بعد از دوران بارداری و تولد کودک فراموش می شوند.

 اشتباه ما همین جاست. تمام این وسایل استفاده می شوند. بدهی هایی که بخاطر خرید آنها به وجود آمده، پرداخت می شوند. لباس ها کوچک یا پاره می شوند. تخت تعویض می شود. اما استرسی که بر مادر وارد شده و تاثیری که بر روی کودک گذاشته تا سال ها ادامه دار باقی می ماند.

کوچک ترین بخش این استرس طبق نظر محققان، این است: "نوزاد هایی که در زمان جنینی استرس زیادی را از سمت مادر تحمل کرده اند در آینده دچار مشکلات روانی و اضطراب های شدید می شوند". هیچ چیز ارزش این را ندارد که سلامت کودک خود را به خطر بیندازیم نه لباس های زیبا، نه اتاق آنچنانی و نه حتی بحث هایی که فکر می‌کنیم حق با ما است.


 تاثیر استرس بر روی جنین

محققین طبق تحقیقات انجام شده در یافتند که ممکن است بارداری با استرس باعث ابتلای کودک به شیزوفرنی شود. محققین دانشگاه منچستر در سالهای 1973 تا ۱۹۹۹ با انجام مطالعه ای بر روی یک میلیون و 800 هزار نفر دانمارکی، به این نتیجه رسیدند که احتمال ابتلا به شیزوفرنی در کودکانی که مادر آنها در سه ماهه اول بارداری عزیزی را از از دست داده، حدود ۶۸ درصد بیشتر از نوزادانی است که مادران آرامتری را در دوران بارداری داشتند. جالب است بدانید این مورد از دست دادن عزیز و احتمال ابتلا به شیزوفرنی در کسانی مشاهده شد که سابقه بیماری روانی نداشتند.


 ژن، محیط، هورمون

وضعیت روحی و روانی مادر اثری مستقیم و عمیق بر روی سلامت کودک دارد. استرس مادر می تواند جز صدمات روحی، خطر زایمان زودرس را بالا یا موجب کاهش وزن هنگام تولد شود. هنگامی که استرس در ماههای اول بارداری زیاد باشد، اختلالاتی را در ساختمان و عملکرد مغز به وجود می آورد.

البته هنوز نتایجی به دست نیامده که از دست دادن عزیزی در سه ماهه دوم و سه ماهه سوم بارداری اثر بسیار منفی را بر نوزاد داشته باشد.

محققان می گویند هنگامی که مادر استرس دارد، مواد شیمیایی از مغز او در پاسخ به این استرس ترشح می شود که اثر مستقیمی بر مغز جنین که در ماه های اول در حال شکل گیری است می گذارد. در ماه های اول بارداری محافظ بین جنین و مادر به طور کامل شکل نگرفته است.

البته شیزوفرنی به عوامل دیگری هم مانند ژن وابسته است. پروفسور فیلیپ بیکر از منچستر می‌گوید: "ما نمی‌خواهیم مردم را نگران کنیم! اما حقیقت این است که محیطی که جنین در آن قرار میگیرد و رشد می کند و حالت های مادر تاثیر درازمدتی در شکل گیری سلامت جسمی و روحی جنین دارد."




دو علت عمده مرگ نوزادان

طبق آمار رسیده، از هر پنجاه زن باردار، یک نفر مبتلا به اختلال خوردن به علت استرس می باشد. این استرس باعث تولد نوزاد نارس یا کم وزن می شود. کم وزنی و نارس بودن نوزاد، دو علت مهم مرگ و میر نوزادان هستند. آنورکسیا یا همان اختلال خوردن، یک بی اشتهایی است که فرد غذا نمیخورد چون می ترسد چاق شود. یا بولیمیا که فرد پس از خوردن غذا به طور عمدی استفراغ می کند.


استرس مادر و نوزاد پسر و دختر

 یک نکته جالب اینکه اثر استرس مادر بر روی جنین پسر و دختر متفاوت است. دانشمندان دانشگاه مگدیبورگ آلمان بر روی موش ها آزمایشی را انجام دادند و دریافتند پسر ها در مقابل استرس کم طاقت ترند. این تحقیقات نشان داد که استرس باعث دختر شدن کودک می شود.

در تحقیقی که در  دانمارک انجام شده و در مجله پزشکی تولید مثل انسان به چاپ رسید، نشان داد، مادرانی که پر استرس هستند ۵ برابر بیشتر از مادرانی که آرام هستند صاحب دختر می شوند. همان طور که می دانید کروموزوم پدر جنسیت جنین را مشخص میکند. هرگاه هورمون استرس در بدن بالا برود، لانه گزینی جنین پسر را مشکل تر کرده و اصولاً جنینهای پسر سقط می شوند.


مشکل رفتاری با منشا جنینی

 روانشناسان می‌گویند کودکی که مشکل رفتاری دارد، ترس های بیش از حد و اضطراب، در دوران جنینی ممکن است در معرض استرس های شدید مادر قرار گرفته باشد. دانشمندان دانشگاه بریستول انگلیس ثابت کردند اضطراب در ماه‌های آخر حاملگی مقدار کورتیزول یا همان هورمون استرس را بالا می‌برد و این افزایش کورتیزول در ۱۰ سالگی کودک خود را بصورت مشکلات روحی و روانی نشان می دهد. هرگاه مقدار کورتیزول افزایش پیدا کند از جفت رد می شود.

 اگر هورمون استرس در حالت عادی باشد، به ما کمک می‌کند تا با شرایط استرس زا کنار بیاییم اما هنگامی که به طور طولانی سطح این هورمون افزایش پیدا کند، دچار اضطراب، افسردگی و خستگی شدید می شویم. پروفسور ویوت گلوور از کالج سلطنتی می‌گوید: "فرزندانی که مادران ناآرام و پر استرسی در دوران بارداری داشته اند، بیشتر از کودکان با مادر عادی و آرام، در معرض مشکلات روحی رفتاری و روانی مانند بیش فعالی و کم توجهی(ADHD) قرار می گیرند."




کودکانی که در معرض کورتیزول بالایی قرار بگیرند، IQ کمتری خواهند داشت. آنها اصولاً مضطرب و ترسو هستند. طبق آمار رسیده حدود یک میلیون کودک در انگلیس از اصطراب رنج می‌برند که حدوداً ۱۵ درصد آنها مادرانی داشتند که در دوران بارداری خود استرس های زیادی را تحمل کرده اند.

تحقیقات نشان داده که استرس در مادرانی که همسران نامهربانی داشتند، اثرات منفی ۱۰۰ درصدی بر روی جنین گذاشته است. این موضوع نشان می‌دهد که شوهران می‌توانند این استرس را کمتر کرده و به بهبود شرایط و سلامت جنین کمک زیادی بکنند. نکته: همان طور که گفتیم مادر می‌تواند کودک را بیش فعال کند یا یک کودک کم توجه را بدنیا بیاورد. بنابراین بهتر است استرس مادران در این ماه کنترل شود و در صورتی که نتواند به آن پیروز شود با مداخله پزشک، درمانی برای استرس خود پیدا کند.

البته این استرسی که در مورد آن صحبت می شود استرس های شدید و به صورت مداوم است وگرنه بدن ما ساختاری دارد که با استرس های کوتاه و موقتی به راحتی کنار می‌آید و نمی گذارد آسیب جدی به جنین وارد شود. بهتر است در دوران بارداری هم خود مادر و هم اطرافیان، مواظب باشند که استرس مادر از حد مجاز فراتر نرود. روانشناسان راه هایی را برای کنترل استرس پیشنهاد می کنند و بر طبق آنها کلاس های قبل از زایمان برگزار می شود.


 ریشه استرس را از بین ببرید

 ورزش و تمرین تنفس عمیق هم برروی استرس اثر مثبت دارند و هم می‌توانند زایمان راحتی را برای شما به ارمغان بیاورند.

خواب به هم ریخته و تغذیه نامناسب خود عوامل استرس هستند و شما را در معرض آسیب قرار می دهند. این آسیب مطمئناً به فرزند شما هم منتقل می شود. بهتر است در دوران بارداری خواب و تغذیه خوبی داشته باشید.

کافئین کمتری مصرف کنید و مثبت نگر باشید. هر چه دید شما به اتفاقات‌ مثبت تر باشد، استرس شما کمتر می شود.

 بچه دار شدن یک تغییر بسیار بزرگ در زندگی شما و همسرتان است. این تغییر را با حمایت اطرافیان مخصوصاً همسر بگذرانید.

از اطرافیان و عزیزان خود کمک بگیرید.

اگر با تمام این روش ها هنوز هم استرس زیادی را دارید حتماً با یک روانپزشک مشورت کرده و از او کمک بخواهید.

  

برچسب ها

کودکان روانشانسی زندگی سالم مادروجنین استرس_مادر بارداری_واسترس شیزوفرنی کودک_سالم مرگ_نوزاد

این مطلب را به اشتراک بگذارید
۰
۰

دیدگاه شما